Lekcje z ekonomią

W ramach lekcji z ekonomią w naszej szkole, odbyły się lekcje, których celem było uświadomienie uczniom jak:

• Zrozumienie zagrożeń w sieci – poznanie rodzajów cyberzagrożeń, takich jak phishing, malware, wirusy, oszustwa internetowe.
• Bezpieczne korzystanie z internetu – nauka zasad ochrony prywatności, tworzenia silnych haseł, unikania podejrzanych stron i linków.
• Świadomość ochrony danych osobowych – poznanie znaczenia danych osobowych, sposobów ich zabezpieczania oraz zagrożeń związanych z ich udostępnianiem.
• Zasady netykiety – kształtowanie odpowiedzialnego i kulturalnego zachowania w sieci, unikanie hejtu i cyberprzemocy.
• Rozpoznawanie fałszywych informacji – nauka krytycznego myślenia, weryfikowania źródeł oraz odróżniania faktów od dezinformacji.
• Bezpieczeństwo w mediach społecznościowych – omówienie zasad prywatności, ograniczania widoczności postów i interakcji z nieznajomymi.
• Odpowiedzialne korzystanie z urządzeń cyfrowych – poznanie zagrożeń związanych z długim czasem spędzanym online oraz zasad higieny cyfrowej.
• Zabezpieczanie urządzeń i kont – stosowanie aktualizacji, dwuetapowej weryfikacji, programów antywirusowych i zapór sieciowych.
• Postępowanie w przypadku zagrożenia – wiedza o tym, jak reagować na cyberatak, gdzie szukać pomocy (np. CERT, helpliny ds. cyberprzemocy).
• Prawne aspekty cyberbezpieczeństwa – zapoznanie się z konsekwencjami prawnymi cyberprzestępczości oraz prawami użytkowników internetu.

Lekcje dostarczały nie tylko wiedzy teoretycznej, ale także rozwijać praktyczne umiejętności rozpoznawania i unikania zagrożeń w cyfrowym świecie. Poniżej przedstawione zostały relacja z wybranych zajęć.

1. Lekcje warsztatowe – „Ślad cyfrowy w internecie”

Cykl lekcji przeprowadzonych w klasach pierwszych i drugich w ramach lekcji wychowawczych. W trakcie lekcji omówiono następujące zagadnienia:

• Definicja cyfrowego śladu
• Źródła powstawania cyfrowego śladu
• Skutki pozostawiania cyfrowego śladu
• Jak kontrolować i minimalizować cyfrowy ślad?
• Prawo do bycia zapomnianym
• Ćwiczenia praktyczne

Dzięki takiej lekcji uczniowie zrozumieli, jak ich działania w internecie mogą mieć długofalowe konsekwencje i jak mogą świadomie zarządzać swoją obecnością online.

2. Cyberbezpieczne dane osobowe. Case study – atak phishingowy.

Ten temat lekcji był realizowany w ramach lekcji podstaw przedsiębiorczości oraz przedmiotu biznes i zarządzanie. W trakcie lekcji poruszone zostały następujące zagadnienia:

• Czym są dane osobowe i dlaczego są cenne?
• Phishing – definicja i mechanizm działania. Czym jest phishing i jakie są jego cele?
• Analiza przypadku (Case Study). Przykładowy atak phishingowy (np. fałszywy e-mail z banku, podszywanie się pod firmę kurierską). Identyfikacja elementów oszustwa (błędy językowe, dziwny adres nadawcy, podejrzane linki). Skutki udanego ataku – kradzież tożsamości, przejęcie konta, straty finansowe.
• Jak chronić dane osobowe przed phishingiem? Jak rozpoznawać fałszywe wiadomości? Bezpieczne logowanie i dwuetapowa weryfikacja (2FA). Korzystanie z menedżerów haseł i unikanie używania tych samych haseł w wielu miejscach. Sprawdzanie adresów URL i certyfikatów stron internetowych. Nieklikanie w podejrzane linki i niepodawanie danych osobowych przez telefon.
• Postępowanie po wykryciu ataku. Co zrobić, jeśli podało się dane oszustom? Jak zgłaszać phishing (np. CERT Polska, bank, serwis e-mailowy)? Jak odzyskać przejęte konto i zabezpieczyć się przed kolejnymi atakami?
• Ćwiczenie praktyczne. Analiza przykładowych e-maili phishingowych i wskazanie podejrzanych elementów. Symulacja bezpiecznego postępowania w przypadku podejrzanej wiadomości.

Dzięki tej lekcji uczniowie nauczyli się rozpoznawać zagrożenia i świadomie chronić swoje dane osobowe przed cyberatakami

3. Lekcje języka włoskiego – Buone pratiche di cybersicurezza.

W trakcie lekcji uczniowie ćwiczyli słownictwo związane z cyberbezpieczeństwem. Powstały plakaty/infografiki promujące bezpieczne i odpowiedzialne zachowania w sieci. Poniżej przykładowe prace.

Uczniowie w trakcie pracy:

4. Cyberbezpieczeństwo finansowe w życiu codziennym.

Temat lekcji był realizowany w ramach lekcji podstaw przedsiębiorczości i biznesu i zarządzanie. W takcie zajęć omówione zostały następujące zagadnienia:

• Podstawy cyberbezpieczeństwa finansowego:
  • Definicja i znaczenie cyberbezpieczeństwa w kontekście finansów.
  • Najczęstsze zagrożenia związane z finansami online (np. phishing, malware, ataki typu ransomware).
  • Jakie dane są najbardziej narażone na kradzież (np. dane kart płatniczych, numery kont bankowych).
• Bezpieczne korzystanie z bankowości internetowej:
  • Jak rozpoznać bezpieczne strony internetowe (np. certyfikat SSL, „https”).
  • Używanie silnych haseł i dwuetapowej weryfikacji (2FA).
  • Zalety korzystania z aplikacji mobilnych banków w porównaniu do zwykłych stron internetowych.
• Edukacja i świadome korzystanie z technologii:
  • Jak rozpoznać manipulację psychologiczną w sieci (np. socjotechnika).
  • Rola edukacji w budowaniu świadomości cyberbezpieczeństwa.
  • Jakie zasoby online mogą pomóc w nauce o cyberbezpieczeństwie?

Prace stworzone przez uczniów:

Uczniowie w trakcie pracy:

5. Projekt edukacyjny. Strona internetowa – poradnik bezpieczne finanse.

Projekt edukacyjny był realizowany w ramach lekcji informatyki. Zadaniem uczniów było stworzenie informacyjnej i edukacyjnej strony internetowej na temat cyfrowego bezpieczeństwa, która będzie zawierać treści dla użytkowników o różnym poziomie wiedzy – od początkujących po zaawansowanych.

Do realizacji projektu uczniowie musieli się przygotować: wybrać hosting, poznać narzędzia (w tym przypadku był to WordPress), przeprowadzić research i fakt-checking. Wymagania dotyczące witryny: strona dynamiczna, w aktualnościach min. 5 newsów z tego roku na temat ataków hackerskich w Polsce, trzy podstrony na temat dobrych praktyk ochrony przed cyberzagrożeniami. Strona powinna być zgodna z prawem autorskim. Uczniowie pracowali w zespołach dwuosobowych. Linki do wybranych wybranych realizacji.

5. Lekcje języka niemieckiego: Sicherheit im Netz (bezpieczeństwo w sieci) oraz Cybermobbing

W trakcie lekcji uczniowie doskonalili oraz rozwijali słownictwo związane z cyfrowym bezpieczeństwem oraz nękaniem w sieci. W trakcie lekcji uczniowie korzystali z materiałów dostępnych na stronie https://www.telekom.com/de/leichte-sprache/ratgeber-fuer-daten-schutz/details/10-regeln-fuer-sicherheit-im-internet-1048562

6. Lekcje biznes i zarządzanie: Bezpieczne hasła

Cele lekcji:
– Uświadomienie uczniom zagrożeń związanych z cyberatakami oraz pokazanie, jak
łatwo nieodpowiednio skonstruowane hasła mogą zostać złamane przez
cyberoszustów lub wykorzystywane przez złośliwe oprogramowanie.
– Zapoznanie uczniów z zasadami tworzenia silnych, bezpiecznych haseł.
– Przedstawienie roli uwierzytelniania dwuskładnikowego w ochronie danych.
– Kształtowanie dobrych praktyk w zakresie bezpieczeństwa informacji w środowisku
cyfrowym.
Zakres tematyczny zajęć obejmował:
– Jak stworzyć bezpieczne hasło?
– Na czym polega uwierzytelnianie dwuskładnikowe i dlaczego warto je stosować?
– Dobre praktyki związane z ochroną danych i higieną cyfrową.
Przebieg zajęć:
Uczniowie pracując w zespołach, próbowali zaszyfrować przykładowe hasła, ucząc się zasad
ich ochrony. Następnie, każdy z uczestników stworzył własne hasło zgodnie z poznanymi
zasadami. Hasła zostały wspólnie sprawdzone pod kątem odporności na złamanie przy
pomocy narzędzia online: https://www.security.org/how-secure-is-my-password/.
Rezultaty lekcji:
Uczniowie:
– rozumieją znaczenie silnych haseł w kontekście bezpieczeństwa cyfrowego,
– potrafią tworzyć bezpieczne hasła zgodnie z rekomendowanymi zasadami,
– znają korzyści płynące ze stosowania uwierzytelniania dwuskładnikowego,
– potrafią ocenić poziom bezpieczeństwa własnych haseł,
– są bardziej świadomi zagrożeń cyfrowych i potrafią im przeciwdziałać poprzez
odpowiedzialne działania w sieci.